Chiếu hết ngộp trong cờ vua
Đòn chiếu hết đẹp nhất trong cờ vua: vua bị kẹt giữa chính các quân phòng thủ của mình, và mã tung đòn kết liễu.
Xem lại Di sản Philidor → Mỗi nước đáp của Đen đều bắt buộc - đi qua từng nước một.
Chiếu hết ngộp là chiếu hết bằng mã đối với một ông vua mà mọi ô thoát đều bị chính quân của nó chiếm giữ.
Di sản Philidor - chuỗi nước bắt buộc
Phiên bản nổi tiếng là một đòn phối hợp bắt buộc bốn nước. Vua Đen ở h8, có xe ở f8 và tốt ở g7, h7; Trắng có mã ở g5 và hậu trên đường chéo a2-g8. Mỗi nước đáp của Đen dưới đây là nước hợp lệ duy nhất:
- 1. Nf7+ - chiếu từ f7. Vua chỉ có một ô: Kg8.
- 2. Nh6++ - chiếu đôi, từ mã ở h6 và hậu trên đường chéo. Không có gì để ăn hay chắn, nên vua phải trở lại h8 ngay.
- 3. Qg8+!! - nước thí hậu. Xe buộc phải ăn: Rxg8.
- 4. Nf7# - mã chiếu hết. Vua ở h8 bị ngộp bởi chính xe của nó ở g8 và các tốt của nó ở g7, h7.
Cả đòn phối hợp phụ thuộc vào việc nước thứ hai là chiếu đôi. Đó là lý do mã đi h6 chứ không phải chỗ khác: nó đẩy vua về h8 mà vua không thể ăn, chắn hay chạy trốn.
Thế trận cần có
- Một con mã có thể đến f7 (hoặc các ô đối xứng f2, c7, c2) kèm nước chiếu.
- Một hậu hoặc quân khác kiểm soát ô thoát dọc đường chéo - thường là hậu trên đường chéo a2-g8.
- Một ông vua đối phương bị nhốt bởi chính xe và tốt của nó.
Vì sao đáng học
Bản thân chiếu hết ngộp hiếm gặp, nhưng các thành phần của nó thì xuất hiện liên tục: chiếu đôi để buộc vua di chuyển, thí quân để lấp ô thoát, mã kiểm soát những ô không quân nào khác với tới. Mô thức này dạy cả ba cùng lúc, nên nó có mặt trong mọi giáo trình chiến thuật.
Luyện chiếu hết ngộp
Reading about a pattern is not the same as seeing it under time pressure. The free chess puzzles trainer serves rated positions taken from real games, adjusting to your level as you solve - and any puzzle you get wrong opens on the full analysis board in one click, so you can find out exactly what you missed.
Chiến thuật liên quan
Chiếu đôi
Hai nước chiếu cùng lúc. Vua phải di chuyển - không có cách đáp hợp lệ nào khác.
Chiếu hết hàng cuối
Một ông vua đã nhập thành sau ba con tốt chưa đi không có ô thoát. Một con xe hay hậu xuống hàng cuối là định đoạt ván cờ.
Chiếu hết sau 3 nước
Ba nước sâu, trước mọi cách phòng thủ. Điểm mà nhận diện mô thức không còn đủ và tính toán thực sự bắt đầu.
Câu hỏi thường gặp
Chiếu hết ngộp là gì?
Là chiếu hết bằng mã đối với một ông vua không có ô thoát hợp lệ, vì mọi ô xung quanh đều bị chính quân của nó chiếm giữ.
Di sản Philidor là gì?
Là chuỗi nước bắt buộc kinh điển Nf7+, Nh6++, Qg8+ Rxg8, Nf7# dẫn tới chiếu hết ngộp. Nó mang tên François-André Danican Philidor, dù mô thức này đã được Lucena ghi lại trước đó.
Vì sao phải thí hậu?
Ô g8 phải bị một quân Đen chiếm để đòn chiếu hết thành công. Nước thí hậu ở g8 buộc xe phải ăn, và chính con xe chặn ô thoát cuối cùng của vua.