Chiếu đôi trong cờ vua
Hai nước chiếu cùng lúc, và vua phải di chuyển. Không có cách đáp hợp lệ nào khác.
Xem lại ván Réti-Tartakower → Vienna, 1910: nước thí hậu và nước chiếu đôi tiếp theo.
Chiếu đôi là một nước chiếu mở trong đó quân rời đi cũng chiếu, nên hai quân cùng tấn công vua một lúc.
Vì sao vua phải di chuyển
Chỉ có ba cách đáp hợp lệ với nước chiếu: ăn quân đang chiếu, chắn đường hoặc di chuyển vua. Trước chiếu đôi, ăn quân chỉ loại được một quân tấn công và chắn chỉ chặn được một đường. Chỉ có nước đi vua giải quyết được cả hai.
Vì vậy khi chiếu đôi, quân số không quan trọng. Cả hai quân đang chiếu đều có thể bỏ treo, vì chỉ vua mới ăn được một trong hai, và chỉ khi quân đó đứng sát vua mà không được bảo vệ.
Vì vua buộc phải di chuyển, chiếu đôi có thể dồn vua vào một ô mà ở đó nó bị chiếu hết. Di sản Philidor, thế chiếu hết ngộp kinh điển, dùng một nước chiếu đôi để đẩy vua trở lại góc, và nước thí hậu ở phần dưới cũng hoạt động theo cách đó.
Cách tạo ra chiếu đôi
- Đặt tượng, xe hoặc hậu lên cột, hàng hay đường chéo của vua đối phương, với một quân của bạn chắn ở giữa.
- Tìm cho quân chắn một nước cũng chiếu. Mã rất hợp cho việc này, vì mọi nước đi của mã đều rời khỏi đường đó, nên bạn chỉ cần một nước nhảy vào ô chiếu.
- Quân rời đi không cần được bảo vệ, trừ khi nó dừng ngay cạnh vua, khi đó vua có thể ăn nó.
Ví dụ nổi tiếng
Réti-Tartakower, Vienna 1910. Sau 1.e4 c6 2.d4 d5 3.Nc3 dxe4 4.Nxe4 Nf6 5.Qd3 e5 6.dxe5 Qa5+ 7.Bd2 Qxe5 8.O-O-O Nxe4, Trắng đi 9.Qd8+!!, và sau nước bắt buộc 9...Kxd8, 10.Bg5+ là chiếu đôi. Đen không thể ăn quân chiếu nào và cũng không thể chắn, còn cả hai nước đi vua đều dẫn đến chiếu hết: 10...Kc7 11.Bd8# và 10...Ke8 11.Rd8#.
Nước thí hậu chỉ hiệu quả vì nước tiếp theo là chiếu đôi. Trước một nước chiếu đơn, Đen có thể chắn và vẫn hơn một hậu và một mã.
Luyện chiếu đôi
Đọc về một mô thức khác với việc nhận ra nó khi bị áp lực thời gian. Trình luyện câu đố cờ vua miễn phí đưa ra các thế cờ có xếp hạng lấy từ ván đấu thật và tự điều chỉnh theo trình độ của bạn khi bạn giải. Nếu giải sai, hãy nhấn Phân tích khi câu đố kết thúc để mở nó trên bàn phân tích và xem bạn đã bỏ sót điều gì.
Chiến thuật liên quan
Tấn công mở
Đi một quân và một quân khác đứng phía sau nó tạo ra mối đe dọa. Quân vừa đi cũng có thể tự tạo mối đe dọa riêng, nên một nước đi thường tạo ra hai đòn tấn công.
Chiếu hết ngộp
Trong một trong những đòn chiếu hết đẹp nhất của cờ vua, mã chiếu một ông vua không thể di chuyển vì chính các quân của nó chiếm hết mọi ô xung quanh.
Chiếu hết hàng cuối
Một ông vua đã nhập thành sau ba con tốt chưa đi không có ô nào để tiến lên. Một con xe hay hậu chiếu dọc hàng cuối là chiếu hết, trừ khi có quân bắt được quân chiếu hoặc chặn được nước chiếu.
Câu hỏi thường gặp
Có thể chắn nước chiếu đôi không?
Không. Chắn chỉ đóng được một đường, và quân chiếu còn lại vẫn tấn công vua. Vua phải di chuyển.
Có thể ăn quân đang chiếu đôi không?
Chỉ bằng vua, và chỉ khi quân đang chiếu đứng sát vua mà không được bảo vệ. Nếu ăn bằng bất kỳ quân nào khác, quân chiếu thứ hai vẫn chiếu, nên nước đi đó không hợp lệ.