Nước đi xuất sắc trong cờ vua là gì?
Nước đi xuất sắc là một nước thí quân hay: bạn để quân ở chỗ đối phương có thể ăn, và engine đồng ý rằng đó là lựa chọn đúng.
Xem nước 13.Rxd7!! của Morphy → Ván cờ Nhà hát Opera, Paris 1858: một xe đổi một mã, và bốn nước sau là chiếu hết.
Điều gì làm nên một nước đi xuất sắc
Bốn điều phải đúng cùng lúc:
- Nó bỏ quân. Sau nước đi, đối phương có thể ăn được ít nhất một quân nhẹ đổi một tốt, sau khi trừ đi những gì chính nước đó đã ăn. Quân mà bạn đằng nào cũng mất dù đi nước nào, chẳng hạn vì một đòn chĩa đôi, thì không tính. Thường không có gì mới được dâng ra: một quân vốn đã bị tấn công cứ thế đứng yên trong khi bạn đi một nước mạnh hơn.
- Nó đúng đắn. Engine đánh giá nó là nước tốt nhất, hoặc gần như vậy. Một nước thí quân chỉ đơn giản mất quân là sai lầm nghiêm trọng, dù trông ngoạn mục đến đâu.
- Nó không khiến bạn thua thế. Sau nước đi, thế cờ của bạn có thể kém hơn một chút, nhưng không phải thế thua.
- Nó không thừa. Nếu một nước khác buộc chiếu hết, thì chẳng có lý do gì để bỏ quân.
Thí tốt không được tính. Một gambit có thể là cờ rất hay, nhưng nước đi xuất sắc phải đặt một quân lên bàn cân.
Xuất sắc, tốt nhất và tuyệt vời
Nước tốt nhất là lựa chọn số một của engine. Nước xuất sắc là nước tốt nhất (hoặc gần tốt nhất) đồng thời là một nước thí quân. Vậy mọi nước xuất sắc đều là nước hay, nhưng hầu hết các nước tốt nhất là những nước yên lặng mà chẳng ai gọi là xuất sắc.
Một số công cụ phân tích cũng đánh dấu nước tuyệt vời: nước duy nhất giữ được thế cờ, hoặc nước làm xoay chuyển ván đấu. Chúng không cần thí quân. Phân tích của Chess Compass không đánh dấu nước tuyệt vời. Các mức đánh giá của nó là xuất sắc, tốt nhất, hay, thiếu chính xác, sai lầm và sai lầm nghiêm trọng.
Những nước đi xuất sắc nổi tiếng
- 13.Rxd7 và 16.Qb8+ của Morphy (ván cờ Nhà hát Opera, 1858). Một xe đổi một mã để phá mở cột d, rồi cho không hậu để con xe cuối cùng chiếu hết ở d8.
- Chiếu hết ngộp: 1.Qg8+!! Rxg8 2.Nf7#. Hậu được thí để xe chặn ô cuối cùng của chính vua nó. Xem mô thức trên trang chiếu hết ngộp.
Vì sao nước đi xuất sắc của bạn hiếm dần khi bạn tiến bộ
Cùng một nước thí quân không được đánh giá như nhau ở mọi trình độ. Người chơi có rating dưới 1400 được nới tay hơn một chút: một nước thí hơi kém nước tốt nhất của engine vẫn được tính. Ở trình độ cao hơn, nó phải rất gần nước tốt nhất. (Rating lấy từ PGN của ván cờ; nếu không có rating thì áp dụng tiêu chuẩn chặt hơn.)
Tiếp tục khám phá
Phân tích ván cờ
Phân tích một ván và xem nước đi xuất sắc, nước tốt nhất và sai lầm nghiêm trọng.
Chiếu hết ngộp
Mô thức xuất sắc nổi tiếng nhất, kèm câu đố để luyện.
Bàn phân tích
Bày một nước thí lên bàn cờ và xem engine nghĩ gì về nó.
Câu hỏi thường gặp
!! trong cờ vua nghĩa là gì?
Đó là ký hiệu cho nước đi xuất sắc. Các ký hiệu khác: ! là nước hay, !? là nước thú vị, ?! là đáng ngờ, ? là sai lầm và ?? là sai lầm nghiêm trọng.
Vì sao nước thí quân của tôi không được tính là xuất sắc?
Thường vì một trong năm lý do: engine tìm thấy một nước tốt hơn, chỉ có tốt bị đặt vào thế mất, quân đó đằng nào cũng mất dù bạn đi nước nào, sau đó bạn rơi vào thế thua, hoặc một nước khác đằng nào cũng buộc chiếu hết. Mở nước đi trên bàn phân tích và xem các biến của engine để biết là lý do nào.
Tôi có thể tìm nước đi xuất sắc của mình miễn phí không?
Có. Dán liên kết ván cờ từ Chess.com hoặc Lichess, hoặc một PGN, rồi mở bảng Báo cáo. Bảng này đếm số nước xuất sắc của từng người chơi cùng với các nước tốt nhất, nước thiếu chính xác, sai lầm và sai lầm nghiêm trọng, và danh sách nước đi đánh dấu mọi nước xuất sắc bằng vòng tròn xanh ngọc. Bạn không cần tài khoản.
Thí tốt có được tính không?
Không. Nước đi xuất sắc phải đặt ít nhất một quân nhẹ lên bàn cân. Gambit và thí tốt hoàn toàn có thể là nước tốt nhất, chỉ là chúng không được đánh dấu là xuất sắc.