Najlepsze debiuty szachowe dla początkujących
Na początek potrzebujesz trzech debiutów: jednego białymi, jednego przeciw 1.e4 i jednego przeciw 1.d4. Oto co wybrać, dlaczego i co może poczekać.
Co sprawia, że debiut jest dobry dla początkującego
Dobry pierwszy debiut trzyma się zasad, których i tak się uczysz: pionki do centrum, rozwój skoczków i gońców, roszada, połączenie wież. Jeśli każdy ruch ma powód, który umiesz powiedzieć na głos, grasz sensownie dalej, gdy przeciwnik zagra ruch, którego nie przerabiałeś, a poniżej poziomu klubowego dzieje się to po kilku ruchach.
Powinien też prowadzić do pozycji, które będziesz widzieć raz za razem, żeby doświadczenie się sumowało. System grany w każdej partii nauczy cię więcej niż nowa sztuczka co tydzień.
Białymi
- Partia włoska (1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bc4). Klasyczny pierwszy debiut. Goniec celuje w f7, plany są proste, a ona uczy otwartej, taktycznej gry.
- System londyński (1.d4, Bf4, e3, c3). Grasz to samo ustawienie przeciw prawie wszystkiemu, więc teorii jest bardzo mało, a w każdej partii masz solidną pozycję. Dobry, jeśli wolisz grać niż wkuwać.
- Gambit hetmański (1.d4 d5 2.c4). Krok dalej po systemie londyńskim. Ostrzej walczysz o centrum i uczysz się klasycznych planów, które przydają się na każdym poziomie.
- Kolejne kroki po 1.e4: Partia szkocka od razu otwiera centrum, a Partia wiedeńska dodaje atak f4 przy mniejszym ryzyku niż Gambit królewski.
Czarnymi
Przeciw 1.e4 odpowiedź 1...e5 uczy tych samych otwartych partii, które grasz białymi, a poradniki o Partii włoskiej i Partii szkockiej obejmują obie strony. Jeśli wolisz coś spokojniejszego, Caro-Kann daje solidną pozycję z jasnym planem, a Obrona skandynawska od pierwszego ruchu prowadzi grę na znany ci teren.
Przeciw 1.d4 odrzucony gambit hetmański (zobacz poradnik o Gambicie hetmańskim) albo Obrona słowiańska trzymają centrum ruchem ...d5 i pozwalają naturalnie się rozwijać. Obie są zdrowe na każdym poziomie, więc nigdy nie trzeba będzie ich zmieniać.
Debiuty na później
Niektóre debiuty są świetne, ale karzą za niewiedzę. Obrona sycylijska, Obrona Grünfelda, Benoni i Obrona królewsko-indyjska są pełne ostrych, teoretycznych wariantów, w których jeden zapomniany ruch może kosztować partię. Wróć do nich, gdy podstawy gry w centrum wejdą ci w krew.
Gambity takie jak Gambit królewski dają dużo frajdy i uczą ataku. Zostaw je na swój drugi debiut.
Pułapki, które powinien znać każdy początkujący
Nie potrzebujesz ich wiele, ale dwie często pojawiają się w grze online. Atak Fried Liver karze za naturalnie wyglądające bicie w obronie dwóch skoczków, a Gambit Stafforda chowa pułapkę za większością naturalnych ruchów białych. Naucz się, jak działają i jak ich unikać, a przestaniesz przegrywać przez nie w dziesięciu ruchach.
Cokolwiek wybierzesz, graj tym, przegrywaj i sprawdzaj dlaczego. Zaimportuj swoje partie na szachownicę do analizy, znajdź ruch, w którym pozycja się odwróciła, i przeczytaj jeszcze raz poradnik o tym debiucie z tą pozycją w głowie.
Debiuty z tego poradnika
Partia włoska
Klasyczny sposób otwierania: rozwijaj się, celuj w f7, roszuj. Najlepszy pierwszy debiut dla większości graczy.
System londyński
Jedno ustawienie przeciw niemal wszystkiemu. Jest popularny na poziomie klubowym i często krytykowany za powtarzalne partie.
Gambit hetmański
Jeden z najstarszych debiutów w szachach, wspomniany już w rękopisie z Getyngi z 1490 roku i wciąż grany na najwyższym poziomie. Z jego pierwszych ruchów wyrastają zarówno obrona słowiańska, jak i półsłowiańska.
Partia szkocka
Białe otwierają centrum w trzecim ruchu zamiast manewrować. Pozycje są jasne i aktywne, a teorii do nauki jest mniej niż w partii hiszpańskiej.
Partia wiedeńska
Białe najpierw rozwijają hetmańskiego skoczka i trzymają f4 w odwodzie. Partia może pozostać spokojna albo przejść w ostry gambit pełen sztuczek.
Obrona Caro-Kann
Solidna odpowiedź na 1.e4, która zostawia gońca białopolowego na wolności. To jakby obrona francuska bez złego gońca.
Obrona skandynawska
Rzuć wyzwanie centrum w pierwszym ruchu. Teorii jest niewiele, plany są jasne, a linie z 2...Qxd5 raz po raz prowadzą do tej samej struktury pionowej.
Obrona słowiańska
W gruncie rzeczy gambit hetmański odrzucony bez złego gońca. To jedna z najsolidniejszych odpowiedzi na 1.d4.
Atak Fried Liver
Poświęcenie skoczka na f7, które wyciąga czarnego króla na środek szachownicy. Giulio Cesare Polerio grał je już przed 1606 rokiem, a wciąż wygrywa ono wiele partii przeciw naturalnie wyglądającemu 5...Nxd5.
Najczęstsze pytania
Jaki jest najlepszy debiut szachowy dla początkujących?
Białymi Partia włoska: każdy ruch wynika z zasady, którą umiesz wyjaśnić. Czarnymi 1...e5 przeciw 1.e4 i odrzucony gambit hetmański przeciw 1.d4. Wszystkie trzy uczą zdrowej gry w centrum przy bardzo małym wkuwaniu.
Ilu debiutów powinien nauczyć się początkujący?
Trzech: jednego białymi, jednego przeciw 1.e4 i jednego przeciw 1.d4. To obejmuje prawie każdą partię, jaką zagrasz, a trzy dobrze opanowane są lepsze niż tuzin liźniętych.
Czy początkujący powinni uczyć się gambitów?
Najpierw naucz się im przeciwstawiać, zwłaszcza popularnym pułapkom jak Fried Liver i Stafford. Granie gambitów samemu to dobry drugi krok, gdy rozwój i bezpieczeństwo króla masz już opanowane.
Ile czasu poświęcać na debiuty?
Dużo mniej niż na taktykę. Znajomość pierwszych sześciu-ośmiu ruchów i planu, który po nich następuje, wystarcza mniej więcej do 1800; większość partii na tym poziomie rozstrzygają taktyka i błędy w grze środkowej.