Mat in 3 in het schaken
Forceer mat in drie zetten tegen elke verdediging. Meestal is dit de diepte waarop patroonherkenning niet meer genoeg is en je elke variant moet doorrekenen.
Een mat in 3-puzzel vraagt je om in drie eigen zetten mat te forceren, welke geldige verdediging de tegenstander ook kiest. Sommige verdedigingen laten eerder mat toe, maar geen enkele kan het uitstellen tot na je derde zet.
Wat drie moeilijker maakt dan twee
Bij mat in twee controleer je één laag verdedigingen. Bij mat in drie zet de verdediger twee keer, dus elk antwoord op je eerste zet opent eigen nieuwe vertakkingen. Wat je traint is discipline: meerdere varianten in je hoofd houden en elke variant afmaken, in plaats van te stoppen bij de eerste die overtuigend lijkt.
Mat-in-drie-puzzels uit echte partijen beginnen bijna altijd met schaak, vaak met een offer. In een steekproef van ongeveer 1000 mat-in-drie-puzzels uit de puzzeltrainer begon 97% met schaak, en Lichess markeert bijna de helft ervan als offer. Een stille zet, een eerste zet die geen schaak geeft maar vluchtvelden afneemt of de verdediger in zetdwang brengt, is zeldzaam in puzzels uit partijen. In gecomponeerde schaakproblemen is het de gebruikelijke start, omdat componisten een eerste zet met schaak vermijden. Probeer dus eerst de schaakzetten en zoek naar een stille zet als geen ervan werkt.
Redeneer terug. Stel je eerst de uiteindelijke matstelling voor en vraag je dan af wat daarvoor moet gelden: welke velden gedekt moeten zijn en welke verdediger weg moet. Het antwoord wijst vaak de eerste zet aan.
Een werkmethode
- Zet alle dwingende zetten op een rij: schaakjes, slagzetten en matdreigingen.
- Zet voor elk ervan alle geldige antwoorden van de verdediger op een rij, niet alleen het antwoord dat het beste lijkt.
- Snoei snel: schrap een kandidaat zodra één antwoord de koning laat ontsnappen naar een veld dat je niet op tijd kunt dekken.
- Eindigt elke tak van een kandidaatzet in mat, dan heb je de oplossing. Blijft er één tak open, dan heb je hem niet.
- Speel pas dan de zet.
Maak van missers studiemateriaal
Mislukt een mat in drie, zet de stelling dan op het analysebord en speel de verdediging na die je gemist hebt, in plaats van alleen de oplossing te lezen. Zien waarom jouw variant faalt, helpt het patroon te laten beklijven.
Oefen mat in 3
Over een patroon lezen is iets anders dan het onder tijdsdruk zien. De trainer met gratis schaakpuzzels geeft je puzzels met rating uit echte partijen en past zich tijdens het oplossen aan je niveau aan. Heb je er een fout, druk dan als de puzzel voorbij is op Analyseren om hem op het analysebord te openen en te zien wat je miste.
Verwante tactieken
Mat in 2
Forceer mat in twee zetten. Het is pure rekentraining, en het antwoord is altijd te bewijzen: elke verdediging loopt in een mat.
Stikmat
In een van de mooiste matten in het schaken geeft een paard schaak aan een koning die geen kant op kan, omdat zijn eigen stukken alle velden om hem heen bezetten.
Dubbelschaak
Twee schaakjes tegelijk, en de koning moet bewegen. Een ander geldig antwoord is er niet.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik een mat in 3?
Redeneer terug vanuit een matbeeld, zet alle dwingende eerste zetten op een rij (eerst de schaakzetten, want de meeste oplossingen beginnen met schaak) en controleer voor elk ervan elke geldige verdediging, niet alleen de natuurlijkste. Elk antwoord controleren telt meer dan ver vooruitkijken.
Zijn mat in 3-puzzels goede training?
Ze zijn uitstekend voor het rekenen en voor de gewoonte om alle verdedigende antwoorden te controleren. Voor algemene vooruitgang combineer je ze met gewone tactiekpuzzels die materiaal winnen. Ongeveer twee op de drie Lichess-puzzels, allemaal uit echte partijen, eindigen zonder mat.