Start/Tactiek/Afleiding
Tactisch motief

De afleiding in het schaken

Een stuk vervult een belangrijke taak. Geef het iets wat het niet kan weigeren, en de taak blijft liggen.

Een afleiding dwingt een vijandelijk stuk het veld of de lijn te verlaten die het verdedigt, meestal met een offer dat het moet aannemen of een dreiging waarop het moet reageren.

Het idee

Elke verdediging berust erop dat bepaalde stukken bepaalde velden bewaken. Om die te breken hoef je de verdediger niet te winnen, alleen te laten bewegen.

Vaak is het middel een offer. Stel dat de vijandelijke koning op g8 is ingesloten door zijn eigen pionnen en dat alleen een toren op c8 voorkomt dat jouw toren op d1 mat geeft op d8. Dan is een damesoffer op c7 een koopje: slaat de toren de dame, dan verlaat hij de onderste rij en geeft jouw toren mat op d8.

Stel jezelf in elke scherpe stelling deze vraag: wat verdedigt dat stuk, en wat zou er gebeuren als het ergens anders stond? Wie die vraag stelt, vindt veel afleidingen.

Afleiding, lokken en overbelasting

Deze drie worden vaak verward, en sommige bronnen gebruiken de namen door elkaar. Het verschil zit in wat je met de verdediger doet:

  • Afleiding: hem weg drijven van wat hij verdedigt.
  • Lokken: hem naar een bepaald slecht veld trekken, waar hij gevorkt, gepend of matgezet wordt.
  • Overbelasting: de verdediger heeft al twee taken en kan ze niet allebei uitvoeren, dus je dwingt hem er een uit te voeren en de andere blijft liggen.

Typische patronen

  • Een dame of toren offeren om de laatste verdediger van de onderste rij weg te trekken, en daar dan mat geven.
  • De koning schaak zetten zodat hij de dekking van een stuk moet opgeven.
  • De verdediger aanvallen met een pion, zodat hij weg moet en iets anders niet meer dekt.
  • Een vrijpion naar promotie opspelen, zodat een verdediger zijn post moet verlaten om hem tegen te houden.

Oefen de afleiding

Over een patroon lezen is iets anders dan het onder tijdsdruk zien. De trainer met gratis schaakpuzzels geeft je puzzels met rating uit echte partijen en past zich tijdens het oplossen aan je niveau aan. Heb je er een fout, druk dan als de puzzel voorbij is op Analyseren om hem op het analysebord te openen en te zien wat je miste.

Verwante tactieken

Veelgestelde vragen

Wat is een afleiding in het schaken?

Een tactiek die een verdedigend stuk dwingt weg te gaan van het veld, stuk of de lijn die het beschermt, meestal met een offer dat het moet aannemen of een dreiging waarop het moet reageren. Zodra het beweegt, ligt wat het bewaakte onbeschermd.

Wat is het verschil tussen afleiding en lokken?

Bij afleiding gaat het om het veld dat het stuk verlaat: je wilt het weg van zijn verdedigende post. Bij lokken gaat het om het veld waar het terechtkomt: je wilt het daar waar het gestraft kan worden. Eén zet kan allebei doen.